ผักไผ่ เป็นไม้ล้มลุก พบได้ในป่า บริเวณริมน้ำลำธารที่มีความชื้นสูง หรือ พบตามสวนหลังบ้านที่มีการนำมาปลุกไว้ โดยเฉพาะทางเหนือ และ อีสาน

ผักไผ่

 

            ผักไผ่ เป็นไม้ล้มลุก พบได้ในป่า บริเวณริมน้ำลำธารที่มีความชื้นสูง หรือ พบตามสวนหลังบ้านที่มีการนำมาปลุกไว้ โดยเฉพาะทางเหนือ และ อีสาน ผักไผ่มี อายุปีเดียว สูงประมาณ 3.5 เซนติเมตร ลำต้นมีลักษณะเป็นข้อ เป็นระยะ รูปร่างของใบเป็นรูปหอกหรือรูปหอกแกมไข่ ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลม มีหูใบลักษณะเป็นปลอกหุ้มรอบลำต้น บริเวณเหนือข้อ  ดอกออกเป็นช่อมีสีขาวนวลหรือสีชมพูม่วงอ่อน (1)

             ผักไผ่ออกยอดอ่อนได้ ตลอดปี หากมีความชื้นสูง เป็นผักที่รู้จักกันดี ในวงนักนิยมรับประทานลาบพื้นเมืองเหนือ เพราะจะใช้รับประทานเคียงคู่กันเสมอ โดยนิยมรับประทาน เป็นยอดหรือใบอ่อน คำต่อคำกับลาบเลยทีเดียว ทำให้เพิ่มรสชาติ ด้วยมีกลิ่นหอมฉุน และมีสรรพคุณดับกลิ่นคาว บางครั้งแม่ครัวจะสับใบละเอียด ลงไปคลุกผสมกับลาบก่อนคั่วด้วย ทำให้เพิ่มกลิ่นหอม

            นอกจากนี้ในภูมิภาคอื่นของไทย นิยมรับประทานร่วมกับ น้ำพริก ก้อย ทั้งยังมีสรรพคุณทางยา พบเห็นผักไผ่ คู่เคียงกับผักอื่น ๆ เช่นสะระแหน่ วางเสริฟไว้บนโต๊ะในร้านอาหาร สำหรับเมนูก๋วยเตี๋ยว อาหารพื้นเมือง ในประเทศ ลาว เวียดนาม(2) ผักไผ่ มีรสเผ็ดร้อน ช่วยขับลมในกระเพาะอาหาร และ เจริญอาหาร ผักไผ่มีเส้นใย แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก วิตามินเอ บีหนึ่ง บีสอง ไนอะซีน วิตามินซีสูง (1)

            การใช้เป็นยา ทางอาเซียน นิยมใช้ใบสด 10-20 กรัม ต้มในน้ำ ใช้ดื่ม เป็นยาธาตุ มาเลเซียใช้น้ำต้มใบ แก้อาหารไม่ย่อย และเป็นยาบำรุงสำหรับมารดาหลังคลอดบุตร (3) การใช้ภายนอก ใช้ใบสดขยี้ทาแก้ขี้กลาก (2) ใช้ใบบดเป็นผง เพื่อสกัดเอาน้ำมันหอมระเหยทาแก้รังแค หรือต้มสระผม (3)

            การใช้ในยาล้านนา (4) พบในตำรับยาของหมออินสม สิทธิตัน ดังกล่าวว่า  ...ลมก้อนบวมปอง หื้อเอาปิวตัง 2 (เจตมูลเพลิงแดง เจตมูลเพลิงขาว) ป่านเถื่อน (ต้นดอกรัก) เป้าตองแตก ปังกี สะป้านกา (กรรณิการ์) กาสะลอง (ปีบ) ใบมะลิว ใบมะนาว ผักไผ่ ใบมะเฟือง ข้าวเฮื้อ หัสกืน (หัสคุณ) มะขั่ง (มะข่าง) เป้าหลวง ตำก้อบ (คอบ ประคบ) ต้มอมก็ดีฯ

          รู้เช่นนี้แล้ว สมควรที่เราจะนำมาปลูกใส่กระถางไว้สักกอ การปลูกในกระถาง จะช่วยให้สะดวกในการดูแล ให้น้ำ เนื่องจากผักไผ่ ชอบอยู่กับน้ำ ให้มีน้ำมาก ๆ จึงจะไม่ตาย และเป็นแหล่งอาหาร มีวิตามิน แร่ธาตุ สมบูรณ์ ทั้งกินสด ๆ คุณค่าจะสูงมากอยู่ อีกทั้งช่วยย่อย ประโยชน์ยิ่งล้ำแลนา

 

เอกสารอ้างอิง

  1. มาโนช วามานนท์ และ เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ. ผักพื้นบ้าน. สำนักงานสาธารณสุขมูลฐาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข สถาบันการแพทย์แผนไทย. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก. กทม. 2538.
  2. Nguyen Van Duong, Medicinal Plants of Vietnam, Cambodia and Laos, Library of Congress, 1993.
  3. Joseph Samy,M.Sugumaran, Kate L. W.Lee. 100 Useful Herbs of Malaysia and Singapore. NPE Print Communication., 2014.
  4. เอกสารเย็บเล่มฉบับแปล โดยหมออินสม สิทธิตัน อ ป่าซาง จังหวัดลำพูน

 

ปรึกษาเรื่องสมุนไพร/ภูมิปัญญาเพื่อสุขภาพได้ที่

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

e-mail:pharpost@gmail.com,   www.pharmacy.cmu.ac.th

 

บทความโดย  รศ.ดร.ภญ. พาณี ศิริสะอาด

ภาพประกอบโดย สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์

 

สกู๊ปพิเศษ
ข่าวเขียวมะกอก
ผักไผ่ เป็นไม้ล้มลุก พบได้ในป่า บริเวณริมน้ำลำธารที่มีความชื้นสูง หรือ พบตามสวนหลังบ้านที่มีการนำมาปลุกไว้ โดยเฉพาะทางเหนือ และ อีสาน
ข่าวเขียวมะกอก
โรคหัวใจและหลอดเลือด..เป็นโรคที่เฉียบพลันและรุนแรง เกิดจากความผิดปกติ ของระบบการทำงาน..
ข่าวเขียวมะกอก
บวบมีหลายชนิด ได้แก่ บวบเหลี่ยม Luffa acutangula Roxb. บวบกลม บางคนเรียกบวบหอม Luffa cylindrical (L.) M.Roem
ข่าวเขียวมะกอก
ผักในตำรายา..ชื่อว่าผัก ในทางล้านนามีคำเอ่ยถึง ?ผักไม้ ไส้เครือ? น่าจะหมายถึงสารพัน สรรพะผัก ทำให้นึกถึงผักในท้องตลาด
ข่าวเขียวมะกอก
สีเสียด และ หมาก..ปัจจุบัน อาจไม่ค่อยพบเห็นผู้คนกินหมาก แต่สมัยก่อน เมื่อผู้เขียนยังจำความได้ ยังพบเห็น คนวัยกลางคน และสูงอายุ..
ทั้งหมด
บทความ / เรื่องน่ารู้
ข่าวเขียวมะกอก
KM กับสื่อดิจิทัล ผลงานเพื่อการเรียนการสอน..การนำแนวคิดการสื่อสารดิจิทัล มาเป็นกระบวนการพัฒนางานที่มีมิติหลากหลาย เป็นทิศทางที่มองมุ่งถึงประโยชน์..
ข่าวเขียวมะกอก
กิจกรรมเตรียมความพร้อมนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2560 สู่รั้วเขียวมะกอก วันที่ 1 และ 3 สิงหาคม 2560 ณ ห้องสสี และห้องคอมพิวเตอร์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่"
ข่าวเขียวมะกอก
การเผยแพร่ความรู้สารเคมีอันตราย ในผลิตภัณฑ์ครัวเรือน..ผลิตภัณฑ์ใช้ในบ้านที่มีส่วนประกอบของสารเคมีอันตราย นับเป็นกลุ่มที่ต้องระวังความปลอดภัย ตั้งแต่การเลือกซื้อ วิธีการใช้ การเก็บรักษา และข้อควรระวัง
ข่าวเขียวมะกอก
โคกกระออม..ฤดูกาลนี้ ใบไม้เริ่มเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ร่วงโรย เริ่มย่างเข้าสู่ฤดูร้อน มีต้นไม้ใบหญ้าบางชนิดเริ่มเจริญงดงาม ให้คุณประโยชน์แก่เรา
ข่าวเขียวมะกอก
"ยาแก้ห้าต้น" ในบรรดา ยาล้านนา ผู้รู้ได้กล่าวไว้ว่า ยาแม่หรือยาหลักที่ควรมีไว้ ได้แก่ ยาแก้ห้าต้น ยาศรีมูลน้อย ยาศรีมูลหลวง ยาตรัสสมูล ..
ทั้งหมด
ผู้สนใจเข้าศึกษา

PHARMACY@CMU

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Copyright © 2015 Faculty of Pharmacy Chiang Mai University, All rights reserved.
by Information Technology Service Center

Faculty of Pharmacy Chiang Mai University
239, Suthep Road, Muang District, Chiang Mai
Thailand, 50200

ติดต่อสอบถาม โทรศัพท์  053-944342-3  โทรสาร  053-944390

Get it on Google Play