พลับพลึง (Crinum asiaticum L.) F. Amyllidaceae เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นอวบโตประมาณ 5-6 นิ้วฟุต ต้นขาว อ่อนนิ่ม มีกาบแตกออกเป็นใบที่ยอด

พลับพลึง (Crinum asiaticum L.) F. Amyllidaceae เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นอวบโตประมาณ 5-6 นิ้วฟุต ต้นขาว อ่อนนิ่ม มีกาบแตกออกเป็นใบที่ยอด ใบหนาและเขียวสด ชอบขึ้นตามที่ชื้นแฉะ ดอกออกเป็นช่อใหญ่ มีสีขาว และ สีแดง (1) เป็นไม้ดั้งเดิมของ แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มจากอินเดีย และ ตะวันตกเฉียงเหนือของออสเตรเลีย พอลีเนเซียน เขตร้อน และ เขตอบอุ่น (2) เจริญได้แม้บริเวณ ริมหาดทราย เป็นไม้ที่มีรูปทรงสวยงาม นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ทั้งมีดอกขนาดใหญ่ และมีกลิ่นหอม

พลับพลึง เป็นยาแผนโบราณของสิงคโปร์ และ มาเลเซีย ชาวมาเลเซีย บดใบพลับพลึงเป็น แบบแป้งเปียกเหนียว ข้น (เพสท์) อาจบดตัวเดียว หรือผสมกับสมุนไพรอื่น เช่นกระดูกไก่ดำ ชบา ใช้เป็นยาพอก แก้อาการไข้ ปวดหัว ปวดเอวและ บวม(2)  ใบ ยังใช้ทาด้วยน้ำมันก่อนจะปิ้ง และ ประคบแก้ปวด หัวใต้ดิน เมื่อนำมาหั่นบาง ๆ ใช้รักษาอาการปวดได้ น้ำต้มจากพืชนี้ช่วยรักษาอาการได้หลายอย่าง รากใช้เคี้ยว ดื่มเอาน้ำ กระตุ้นให้เกิดการอาเจียน `ในประเทศอินเดีย ใช้หัวใต้ดินเป็นยาโทนิครสขม ช่วยระบายและแก้ไอ  แก้น้ำดีออกมากผิดปกติและระบบปัสสาวะผิดปกติ ในปาปัวนิกินี ใช้ใบพลับพลึง แก้อาการบวม รากช่วยเร่งการคลอดบุตร ในฟิลิปปินส์ ใช้หัวใต้ดิน บดผสมในยาขี้ผึ้ง ในเวียดนาม ใช้หัวใต้ดิน รักษาอาการรูมาตอยด์ แต่ใช้ใบแก้อาการยอก สรุปได้ว่าใบของพลับพลึงใช้แก้ การอุบัติเหตุ และ ข้อปวดอักเสบ งานวิจัยพบว่า หัวพลับพลึงมีแอลคาลอยด์ 15 ชนิด ได้แก่ ไลโคไรซิดิน ไครนามิน ไลโคริน เป็นต้น (3)

          สำหรับแพทย์ประจำตำบลหรือ หมอแผนโบราณไทยกล่าวว่า ใบพลับพลึงรสเอียน ต้มรับประทานทำให้อาเจียนเป็นเสมหะ ใช้ใบประคบแก้ช้ำ และเคล็ดยอก หมอพื้นเมือง ใช้ใบลนไฟให้ตายนึ่ง พันตามอวัยวะที่เคล็ดยอก และบวมหักแพลง ถอนพิษได้ดี 

ตำรับยาอาบใบพลับพลึง-ใช้ของในครัว

ส่วนประกอบ ยาอาบ

          ผิวมะกรูดแห้งหั่นเป็นชิ้นเล็ก       1/4 ถ้วย

ขิงผง หรือขิงหั่นเป็นชิ้นเล็ก         1/4 ถ้วย

          ข่าเป็นชิ้นเล็ก                        1/4 ถ้วย

          ใบเตยสด                            1     ถ้วย

โขลกใบเตยในครกให้ละเอียด ผสมสมุนไพร ห่อ แช่อาบ10-15 นาที

สรรพคุณสมุนไพร

มะกรูด  มีน้ำมันหอมระเหย ใช้ในการรักษาด้วยน้ำมันหอม ในสรรพคุณยาไทย ใช้แก้โรคลม วิงเวียน คลื่นไส้ อาเจียนในหญิงตั้งครรภ์

ขิง       น้ำมันในขิง มีรสร้อน สรรพคุณกระตุ้น ให้ความร้อนแก่ร่างกาย

ข่า  ดองเหล้า ใช้ฆ่าเชื้อกลากเกลื้อน นิยมใช้ห่อตัวในสปา มีสรรพคุณทำให้ผิวอ่อนนุ่ม

ใบพลับพลึง  ใช้ภายนอกทำให้ร้อน ใช้ประคบ บรรเทาอาการปวดเมื่อย เมื่อยล้า

สรรพคุณรวม กระตุ้นร่างกาย ทำให้กลับมาสู่สภาวะปกติ แก้อาการเมื่อยล้า ทำให้จิตใจสดชื่น

          พลับพลึง อาจใช้ผสมในลูกประคบ หรือใช้พันแขน ขาแก้ปวดบวมได้ดี

เอกสารอ้างอิง

  1. Joseph samy M. Sugumaran,  Kate L., WLee. Edited by K.M.Wong. 100 Useful Herbs of Malaysia and Singapore, Print in Singapore, NPE Print Communications, 2014.
  2. สมาคม รร แพทย์แผนโบราณ ประมวลสรรพคุณยาไทย (ภาคสอง) ๒๕๑๐.
  3. Christophe Wiart, Medicinal Plants of Southeast Asia, Penlanduk Publications (M) Sdn bhd. Printed in Malaysia. 2000.

 

 

บทความโดย    รศ.ดร.ภญ.พาณี ศิริสะอาด

ภาพประกอบโดย สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์

 

 

 

ปรึกษาเรื่องสมุนไพร/ภูมิปัญญาเพื่อสุขภาพได้ที่

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

e-mail:pharpost@gmail.com

www.pharmacy.cmu.ac.th

สกู๊ปพิเศษ
ข่าวเขียวมะกอก
เนียมหูเสือ หรือหูเสือ ชื่อเรียกทางเหนือเรียก หอมด่วนเสือ หอมด่วนหูเสือ เป็นไม้ล้มลุก ขนาดเล็ก สูงราว 30-90 เซนติเมตร
ข่าวเขียวมะกอก
ดอกอัญชัน (Butterfly Pea)..อัญชัน มีแหล่งปลูกทั่วภูมิภาค การใช้นำอัญชันมาใช้ประโยชน์ได้แก่ การใช้เป็นอาหาร ดอกอัญชันสามารถนำมารับประทานสดหรือนำไปลวก
ข่าวเขียวมะกอก
ข่าวเขียวมะกอก
พลับพลึง (Crinum asiaticum L.) F. Amyllidaceae เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นอวบโตประมาณ 5-6 นิ้วฟุต ต้นขาว อ่อนนิ่ม มีกาบแตกออกเป็นใบที่ยอด
ข่าวเขียวมะกอก
ว่านหางช้าง..ชื่อว่าว่าน นอกจากจะใช้เป็นพืชทางสิริมงคล เป็นไม้ประดับ หรือเป็นพืชที่ประดับตกแต่งให้ความสวยงาม ยังมีประโยชน์ทางยา
ทั้งหมด
บทความ / เรื่องน่ารู้
ข่าวเขียวมะกอก
KM กับสื่อดิจิทัล ผลงานเพื่อการเรียนการสอน..การนำแนวคิดการสื่อสารดิจิทัล มาเป็นกระบวนการพัฒนางานที่มีมิติหลากหลาย เป็นทิศทางที่มองมุ่งถึงประโยชน์..
ข่าวเขียวมะกอก
กิจกรรมเตรียมความพร้อมนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2560 สู่รั้วเขียวมะกอก วันที่ 1 และ 3 สิงหาคม 2560 ณ ห้องสสี และห้องคอมพิวเตอร์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่"
ข่าวเขียวมะกอก
การเผยแพร่ความรู้สารเคมีอันตราย ในผลิตภัณฑ์ครัวเรือน..ผลิตภัณฑ์ใช้ในบ้านที่มีส่วนประกอบของสารเคมีอันตราย นับเป็นกลุ่มที่ต้องระวังความปลอดภัย ตั้งแต่การเลือกซื้อ วิธีการใช้ การเก็บรักษา และข้อควรระวัง
ข่าวเขียวมะกอก
โคกกระออม..ฤดูกาลนี้ ใบไม้เริ่มเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ร่วงโรย เริ่มย่างเข้าสู่ฤดูร้อน มีต้นไม้ใบหญ้าบางชนิดเริ่มเจริญงดงาม ให้คุณประโยชน์แก่เรา
ข่าวเขียวมะกอก
"ยาแก้ห้าต้น" ในบรรดา ยาล้านนา ผู้รู้ได้กล่าวไว้ว่า ยาแม่หรือยาหลักที่ควรมีไว้ ได้แก่ ยาแก้ห้าต้น ยาศรีมูลน้อย ยาศรีมูลหลวง ยาตรัสสมูล ..
ทั้งหมด

PHARMACY@CMU

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Copyright © 2015 Faculty of Pharmacy Chiang Mai University, All rights reserved.
by Information Technology Service Center

Faculty of Pharmacy Chiang Mai University
Suthep Road, Suthep, Mueang, Chiang Mai
50200, Thailand

ติดต่อสอบถาม โทรศัพท์  053-944342-3  โทรสาร  053-944390

Get it on Google Play