เปิดโลกเขียวมะกอก
   

เภสัชเชียงใหม่ เติมความรู้สมุนไพรให้นักเรียน

“สมุนไพร” ไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับเด็กอีกต่อไป เมื่อนักศึกษาคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำความรู้สมุนไพรสาธารณสุข มาออกแบบกิจกรรมด้วยแนวคิดสื่อสารเพื่อสุขภาพ สร้างแนวทางการศึกษาด้านสมุนไพรวัยเด็ก  ทั้งประโยชน์ในด้านอาหารและความเป็นยา เน้นพืชสมุนไพรในท้องถิ่น หาได้ง่าย โดยมีการจัดกิจกรรมสำหรับนักเรียนประถมศึกษาชั้นปีที่ 5  โรงเรียนวัดสวนดอก อ.เมือง จ.เชียงใหม่ เมื่อวันที่  26 กุมภาพันธ์ 2558 ที่ผ่านมา
รศ.ภญ.เอื้อพร ไชยวรรณ อาจารย์ประจำคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หัวหน้าโครงการ กล่าวว่า โครงการ  “พืชสมุนไพรสาธารณสุขมูลฐานเพื่อการดูแลสุขภาพเด็กในวัยเรียน”เป็นโครงการที่สนับสุนนนักศึกษาเภสัชศาสตร์  นำความรู้ด้านสมุนไพรสู่สังคม โดยการนำความรู้วิชาการ และแนวคิดสื่อสารสุขภาพ มาพัฒนากระบวนการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างสุขภาพเด็กวัยเรียนในประเด็นสุขภาพดีโดยไม่ใช้ยา แต่ใช้พืชผักสมุนไพรในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม ให้เด็กได้เห็นพืชจริง เห็นส่วนต่างๆของพืชที่นำมารับประทาน และส่วนของพืชที่นำมาใช้เป็นยา  ทำให้เด็กนักเรียนได้เติมความรู้ด้านพฤกษศาสตร์ของพืช  ได้ทดลองชิมรส ได้ทดลองทำด้วย  ช่วยปลูกจิตสำนึกให้นักเรียนมองเห็นคุณค่าของพืชผักสมุนไพร สำหรับใช้ดูแลสุขภาพเบื้องต้นได้ถูกต้องและปลอดภัย  ทั้งของตนเองและคนในครอบครัว เด็กก็จะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่เข้มแข็งมีสุขภาพดี และห่างไกลจากโรคเรื้อรัง

โดยนักศึกษาคณะเภสัชศาสตร์ ได้ใช้แนวคิดสื่อสารสุขภาพออกแบบสื่อเพื่อการถ่ายทอดความรู้ให้น้องๆสนใจและเข้าใจ สามารถจดจำพืชผักสมุนไพรที่มีในท้องถิ่นเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันหรือบอกต่อผู้ปกครองได้ อีกทั้งปัญหาสุขภาพของเด็ก จากการบริโภคไม่เหมาะสม เช่น ขนมหวาน, เครื่องดื่มต่างๆที่มีสีสังเคราะห์ มีสารปรุงแต่ง ทำให้มีปัญหาโรคฟัน  รวมถึงปัญหาสุขภาพต่างๆที่อาจเกิดขึ้น เช่น อาการหวัด ท้องเสีย หรืออุบัติเหตุน้ำร้อนลวก  ดังนั้นจึงได้จัดกระบวนการเรียนรู้สมุนไพรและโรคที่มักพบในเด็กวัยเรียน ได้แก่ โรคระบบทางเดินอาหาร  โรคผิวหนัง โรคทางเดินหายใจ อาการไข้และปวดฟัน  เช่น บัวบก, ว่านหางจระเข้, ตะไคร้, พญายอ, กานพลู, ผักคราดหัวแหวน, ฟ้าทะลายโจร, มะขามป้อม, มะนาว, ดีปลี, ข่า ขมิ้น เป็นต้น  โดยเริ่มจาก การแจกคู่มือเรียนรู้พืชสมุนไพร การใช้สื่อหลากหลายให้เด็กรู้จักพืช การปลูกสมุนไพร  ลักษณะทางพฤกษศาสตร์  สารอาหารที่สำคัญ ประโยชน์ทางอาหาร สรรพคุณทางยา และข้อระวังในการใช้
นอกจากนี้ยังมีการสาธิตและการฝึกทดลอง เช่น สาธิตการทำน้ำยาบ้วนปากด้วยกานพลูซึ่งนักเรียนได้ฝึกติดฉลากน้ำยาบ้วนปากทำให้เข้าใจถึงการใช้ในลักษณะของยาประจำบ้านและความสำคัญของฉลาก  การใช้สีธรรมชาติจากสมุนไพรและเมล็ดแมงลักมาทำของหวาน  การเตรียมวุ้นจากว่านหางจระเข้อย่างถูกวิธีเพื่อรักษาอาการน้ำร้อนลวกหรือไฟไหม้ การฝึกทดลอง การเล่นเกมเพื่อส่งเสริมให้เด็กแยกอาการของโรคกับการใช้สมุนไพร และการส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพรในกระถาง พร้อมกับสื่อประกอบการอธิบาย เช่น  โปสเตอร์ภาพที่สวยงาม  แผ่นพลิกที่มีสีสันน่าสนใจ มีการถามตอบกันอย่างสนุกสนานเป็นกันเอง ระหว่างพี่ๆนักศึกษาและน้องๆนักเรียน
นางสาวจุฑามาศ  หน่อตุ่น นักศึกษาเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวถึงความสำคัญของ  สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน ว่า หากเกิดอาการเจ็บป่วยขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ไข้ ท้องเสีย ปวดฟัน แผลน้ำร้อนลวก เราสามารถใช้สมุนไพร ในการรักษาหรือบรรเทาอาการในเบื้องต้นได้ ซึ่งสมุนไพรเหล่านี้สามารถหาได้ง่ายทั่วไป และยังเป็นการสืบทอดภูมิปัญญาของไทย แต่สำหรับเด็กนักเรียน การนำความรู้ด้านสมุนไพรไปถ่ายทอดให้น้องๆ พวกเรามีการจัดรูปแบบสื่อให้น่าสนใจ มีหลักวิชาการ มีขั้นตอนให้น้องๆศึกษา อย่างรอบด้าน “รู้สึกความประทับใจและภาคภูมิใจที่ทำให้น้องๆนักเรียน ได้รู้จักวิธีการดูแลตัวเองในเบื้องต้นเมื่อเกิดอาการเจ็บป่วย รู้จักวิธีการเลือกใช้สมุนไพรต่างๆ ซึ่งถือว่าเป็นบทบาทอีกอย่างหนึ่งของเภสัชกร มีความสุข สนุกสนานที่ได้ร่วมทำกิจกรรมกับน้องๆนักเรียน”
คุณครูนฤมล วุฒิปรีชา โรงเรียนวัดสวนดอก กล่าวถึงกิจกรรมในครั้งนี้ “ว่ามีความประทับใจมาก นับว่าเป็นเรื่องใหม่ของเด็กในการเรียนรู้สมุนไพร ที่มีการจัดรูปแบบให้เด็กสามารถจับต้อง ทดลอง ฝึกทำ และมีส่วนร่วมในกิจกรรมด้วยความสนุกสนาน ให้ความรู้ที่ใกล้ตัวของเด็ก มีสื่อหลายรูปแบบที่เด็กๆสนใจ ขอขอบคุณคณะเภสัชศาสตร์เป็นอย่างยิ่งที่ได้ นำกิจกรรมดีดีมาสู่โรงเรียนวัดสวนดอก” ส่วนเด็กหญิง ทานตะวัน ปินตาใจ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 กล่าวว่า“หนูชอบกิจกรรมที่พี่ๆนำมาให้พวกเราได้เรียนในวันนี้มากค่ะ สนุกและได้ความรู้ ได้รู้จักพืช ที่บางอย่างก็เป็นอาหาร ที่เรากิน หนูสนใจสมุนไพรรักษาหวัดมาก เพราะเรามักเป็นกันบ่อยๆ ก็จะได้นำมาใช้ได้ค่ะ”


การนำความรู้สมุนไพรมาสู่เด็กนักเรียนในวันนี้ ทำให้นักศึกษาเภสัชศาสตร์ได้รับประสบการณ์ที่มีคุณค่ากับการมีส่วนร่วมสร้างเสริมสุขภาพ และขอขอบคุณคณะครูและนักเรียน โรงเรียนวัดสวนดอก มา ณ โอกาสนี้ด้วยค่ะ” รศ.ภญ.เอื้อพร กล่าวทิ้งท้าย

 
  : บทความโดย : สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์
  : ภาพประกอบโดย : สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์
---------------------------------------------------------------------------------
เปิดโลกเขียวมะกอก

Share |
 

เปิดโลกเขียวมะกอก